Phát hiện tổn thương qua nội soi, can thiệp sớm bằng kỹ thuật ESD tại BVĐK Minh An

Không phải tất cả các tổn thương đường tiêu hóa đều gây đau hoặc biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu. Một số bất thường chỉ được phát hiện khi người bệnh thực hiện nội soi tiêu hóa, đặc biệt khi tổn thương còn nhỏ hoặc mới khu trú tại lớp niêm mạc.

Tại Bệnh viện Đa khoa Minh An, trong quá trình nội soi tiêu hóa, các bác sĩ đã phát hiện một tổn thương bất thường tại niêm mạc đường tiêu hóa. Sau khi quan sát, đánh giá đặc điểm và phạm vi tổn thương, người bệnh được chỉ định can thiệp bằng kỹ thuật bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi – ESD.

Đây là kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu, được áp dụng cho một số tổn thương bề mặt đường tiêu hóa khi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn.

Nội soi giúp phát hiện tổn thương đường tiêu hóa như thế nào?

Nội soi tiêu hóa cho phép bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc thực quản, dạ dày, tá tràng, đại tràng hoặc trực tràng, tùy theo phạm vi thăm khám.

Thông qua hình ảnh nội soi, bác sĩ có thể phát hiện:

• - Vùng niêm mạc thay đổi màu sắc hoặc cấu trúc.
  - Tổn thương dạng phẳng, gồ cao hoặc lõm.
  - Polyp đường tiêu hóa.
  - Vùng loét, chảy máu hoặc viêm bất thường.
  - Tổn thương nghi ngờ tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm.

Một số tổn thương bề mặt rất khó nhận biết bằng nội soi ánh sáng trắng thông thường. Việc sử dụng hệ thống nội soi có các chế độ tăng cường hình ảnh có thể hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ hơn cấu trúc bề mặt niêm mạc và hệ thống mạch máu tại vùng nghi ngờ.

Tuy nhiên, hình ảnh nội soi chỉ là một phần trong quá trình đánh giá. Bản chất chính xác của tổn thương cần được xác định dựa trên kết quả mô bệnh học.

Kỹ thuật ESD là gì?

ESD là viết tắt của Endoscopic Submucosal Dissection, được dịch là bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi.

Đây là kỹ thuật cho phép bác sĩ sử dụng các dụng cụ chuyên biệt đi qua ống nội soi để bóc tách và loại bỏ một số tổn thương nằm tại lớp niêm mạc hoặc lớp dưới niêm mạc của đường tiêu hóa.

Trong quá trình thực hiện, bác sĩ xác định ranh giới tổn thương, tạo lớp đệm dưới niêm mạc, mở đường cắt xung quanh và tiến hành bóc tách tổn thương khỏi lớp mô bên dưới.

Khác với kỹ thuật cắt hớt niêm mạc EMR, ESD có thể hỗ trợ lấy tổn thương nguyên khối trong nhiều trường hợp phù hợp, kể cả một số tổn thương có kích thước lớn hoặc có hình thái phức tạp hơn. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá mô bệnh học, diện cắt và mức độ xâm lấn của tổn thương.


 

Những trường hợp nào có thể được chỉ định ESD?

ESD thường được bác sĩ cân nhắc đối với một số trường hợp như:

• - Tổn thương tiền ung thư tại đường tiêu hóa.
  - Tổn thương nghi ngờ ung thư ở giai đoạn sớm.
  - Tổn thương còn khu trú tại niêm mạc hoặc dưới niêm mạc nông.
  - Tổn thương cần được lấy nguyên khối để đánh giá mô bệnh học.
  - Một số tổn thương khó cắt trọn bằng phương pháp cắt polyp hoặc EMR thông thường.

Chỉ định ESD không được quyết định dựa trên kích thước tổn thương đơn thuần. Bác sĩ cần đánh giá vị trí, hình thái, ranh giới, nguy cơ xâm lấn, tình trạng sức khỏe và các yếu tố liên quan của từng người bệnh.

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Nội soi Tiêu hóa châu Âu, việc đánh giá tổn thương bề mặt đường tiêu hóa và chỉ định ESD cần được thực hiện bởi bác sĩ nội soi có kinh nghiệm, dựa trên hình ảnh nội soi độ phân giải cao và các phương pháp tăng cường hình ảnh phù hợp.

Hình ảnh tổn thương trước và sau can thiệp ESD

Qua hình ảnh nội soi trước can thiệp, bác sĩ quan sát thấy vùng niêm mạc có cấu trúc bất thường và ranh giới tương đối khu trú.

Sau khi đánh giá, người bệnh được tiến hành bóc tách tổn thương bằng kỹ thuật ESD theo chỉ định chuyên môn. Hình ảnh sau can thiệp cho thấy bề mặt niêm mạc tại vị trí vừa được bóc tách.

Mẫu bệnh phẩm lấy ra sau ESD cần được chuyển đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh để đánh giá:

• - Bản chất lành tính, tiền ung thư hay ung thư của tổn thương.
  - Mức độ biệt hóa của tế bào nếu có tổn thương ác tính.
  - Độ sâu xâm lấn.
  - Diện cắt ngang và diện cắt sâu.
  - Tình trạng xâm nhập mạch máu hoặc mạch bạch huyết.
  - Khả năng tổn thương đã được loại bỏ hoàn toàn hay chưa.

Kết quả mô bệnh học là căn cứ quan trọng để bác sĩ xác định người bệnh chỉ cần theo dõi định kỳ hay cần thực hiện thêm các phương pháp đánh giá và điều trị khác.

Ưu điểm của kỹ thuật ESD

Trong những trường hợp được lựa chọn đúng chỉ định, ESD có thể mang lại một số lợi ích:

Hỗ trợ cắt tổn thương nguyên khối

Việc lấy tổn thương nguyên khối giúp hạn chế tình trạng mẫu bệnh phẩm bị chia thành nhiều mảnh, qua đó hỗ trợ bác sĩ giải phẫu bệnh đánh giá chính xác hơn ranh giới và độ sâu xâm lấn.

Bảo tồn cấu trúc đường tiêu hóa

ESD được thực hiện qua đường nội soi, không cần tạo đường mổ trên thành bụng. Trong một số trường hợp phù hợp, kỹ thuật này có thể giúp người bệnh tránh hoặc trì hoãn những cuộc phẫu thuật lớn hơn.

Kết hợp chẩn đoán và điều trị

Tổn thương sau khi được loại bỏ vừa phục vụ mục đích điều trị, vừa cung cấp mẫu bệnh phẩm để xác định chẩn đoán và đánh giá nguy cơ.

Tạo thuận lợi cho việc theo dõi

Kết quả nội soi, mô bệnh học và đánh giá diện cắt giúp bác sĩ xây dựng lịch tái khám, nội soi kiểm tra và phương án quản lý tiếp theo phù hợp với từng trường hợp.

ESD là kỹ thuật phức tạp và vẫn có nguy cơ xảy ra chảy máu, thủng đường tiêu hóa hoặc các biến chứng liên quan đến gây mê, gây tê. Vì vậy, không phải tổn thương nào cũng có thể thực hiện ESD và người bệnh cần được đánh giá kỹ trước can thiệp.

Hệ thống nội soi Olympus EVIS X1 CV-1500 tại BVĐK Minh An

Bệnh viện Đa khoa Minh An hiện sử dụng hệ thống nội soi tiêu hóa Olympus EVIS X1 CV-1500 trong thăm khám và nội soi can thiệp.

Theo Olympus, CV-1500 tích hợp bộ xử lý hình ảnh và nguồn sáng LED trong cùng một hệ thống, đồng thời cung cấp nhiều chế độ quan sát hỗ trợ bác sĩ trong quá trình nội soi. Các chế độ tăng cường hình ảnh như NBI và TXI có thể hỗ trợ làm nổi bật một số thay đổi về cấu trúc niêm mạc, màu sắc và hệ thống mạch máu tại vùng tổn thương.

Kết hợp hệ thống thiết bị với kinh nghiệm của bác sĩ có thể hỗ trợ:

• - Phát hiện những vùng niêm mạc nghi ngờ.
  - Đánh giá ranh giới và đặc điểm bề mặt tổn thương.
  - Thực hiện sinh thiết khi có chỉ định.
  - Cắt polyp và xử lý một số tổn thương đường tiêu hóa.
  - Tầm soát tổn thương tiền ung thư và ung thư sớm.
  - Triển khai các kỹ thuật nội soi can thiệp chuyên sâu như ESD trong trường hợp phù hợp.

Thiết bị hiện đại đóng vai trò hỗ trợ, nhưng chất lượng nội soi vẫn phụ thuộc lớn vào trình độ bác sĩ, quy trình chuẩn bị, khả năng quan sát và việc đánh giá đúng chỉ định.

Khi nào người dân nên đi khám và được tư vấn nội soi?

Người dân nên chủ động đi khám khi gặp một trong những biểu hiện sau:

• - Đau bụng, đầy bụng hoặc khó tiêu kéo dài.
  - Ợ chua, nóng rát sau xương ức hoặc trào ngược thường xuyên.
  - Nuốt nghẹn hoặc nuốt đau.
  - Buồn nôn, nôn kéo dài.
  - Đi ngoài ra máu hoặc phân có màu đen bất thường.
  - Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
  - Thiếu máu không rõ nguyên nhân.
  - Chán ăn, mệt mỏi hoặc sụt cân không chủ ý.
  - Có tiền sử polyp hoặc tổn thương đường tiêu hóa.
  - Gia đình có người mắc ung thư đường tiêu hóa.

Nuốt nghẹn, xuất huyết tiêu hóa, thiếu máu thiếu sắt, nôn kéo dài và sụt cân không rõ nguyên nhân được xem là những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám. Thay đổi thói quen đại tiện và có máu trong phân cũng là những biểu hiện cần được đánh giá để loại trừ bệnh lý đại trực tràng.

Những triệu chứng trên có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý lành tính và không đồng nghĩa người bệnh đã mắc ung thư. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan hoặc tự điều trị kéo dài khi chưa xác định được nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật ESD

ESD có phải là phẫu thuật không?

ESD là một kỹ thuật nội soi can thiệp, được thực hiện bằng các dụng cụ đưa qua ống nội soi và không tạo đường mổ trên thành bụng. Tuy nhiên, đây vẫn là thủ thuật xâm lấn chuyên sâu, thường cần gây mê hoặc an thần và phải được theo dõi chặt chẽ trước, trong và sau can thiệp.

Phát hiện tổn thương qua nội soi có đồng nghĩa với ung thư không?

Không. Tổn thương được quan sát qua nội soi có thể là viêm, loét, polyp, tổn thương lành tính, tiền ung thư hoặc ung thư. Kết luận chính xác cần dựa trên kết quả mô bệnh học.

Sau khi thực hiện ESD có được xem là điều trị khỏi hoàn toàn không?

Không thể kết luận chỉ dựa trên hình ảnh sau can thiệp. Bác sĩ cần căn cứ vào kết quả mô bệnh học, độ sâu xâm lấn, diện cắt và các yếu tố nguy cơ khác để xác định ESD có đạt tiêu chuẩn điều trị triệt căn hay người bệnh cần được can thiệp bổ sung.

Có phải mọi polyp hoặc tổn thương tiêu hóa đều cần ESD?

Không. Nhiều polyp nhỏ có thể được xử lý bằng kỹ thuật cắt polyp hoặc EMR. ESD thường được lựa chọn cho những tổn thương có đặc điểm phù hợp và cần lấy nguyên khối. Bác sĩ nội soi sẽ tư vấn phương pháp dựa trên từng trường hợp cụ thể.

Nội soi tiêu hóa và can thiệp ESD tại Bệnh viện Đa khoa Minh An

Bệnh viện Đa khoa Minh An triển khai các hoạt động khám, chẩn đoán và điều trị bệnh lý đường tiêu hóa, bao gồm:

• - Nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng.
  - Nội soi đại trực tràng.
  - Nội soi tiêu hóa có gây mê.
  - Sinh thiết tổn thương qua nội soi.
  - Phát hiện và cắt polyp đường tiêu hóa.
  - Tầm soát tổn thương tiền ung thư và ung thư sớm.
  - Thực hiện các kỹ thuật nội soi can thiệp theo chỉ định.
  - Theo dõi người bệnh sau can thiệp và tư vấn kết quả mô bệnh học.

Việc phát hiện tổn thương khi còn khu trú có thể mở ra cơ hội áp dụng những phương pháp can thiệp ít xâm lấn hơn. Người dân không nên chờ đến khi xuất hiện đau nhiều, chảy máu hoặc sụt cân rõ rệt mới đi kiểm tra.

Liên hệ tư vấn và đặt lịch